De vele ontdekkingen en verkenningen van Andre Vasling
De vele ontdekkingen & verkenningen van André Vasling is een interactief rariteitenkabinet, gebouwd rond één vraag: hoe maakt een museum van zijn eigen collectie een ervaring? Je begint met een saaie invulopdracht, raakt iets aan wat niet de bedoeling was, en zit ineens middenin een expeditie.
Musea lijken vaak te moeten kiezen tussen educatie en spektakel, en dat leek mij een keuze die zonde is om te maken. Het antwoord werd lagen: dezelfde kast bedient de friemelaar, de lezer, de kijker en de verhaalzoeker tegelijk, met wind, warmte, geur en projectie erbij, en met software die de moeilijkheid stilletjes aanpast aan wie ervoor staat. Alles wat je ziet en aanraakt heb ik zelf bedacht, gebouwd en geprogrammeerd.
Een kast die wakker wordt
Wat er gebeurt zodra de kast tot leven komt: objecten die op je handeling reageren, licht en geluid dat door de verschillende vakken trekt, de kast die trilt onder het varen, en een reis van vijfhonderd jaar geschiedenis die zich openvouwt uit één meubel.
Aanraken is nodig
In een museum betekent aanraken meestal dat er een suppoost opstaat. Hier is het de enige manier om verder te komen. Elk object laat bij de eerste aanraking zien wat het doet: pak de lamp op en hij gaat branden, draai ergens aan en de wereld draait mee. Omdat het verhaal alleen doorloopt als jij iets doet, is toekijken er eigenlijk niet bij.
Vier bezoekers, één kast
Het mooie aan de lagen is dat ze elkaar niet in de weg hoeven te zitten. Wie alleen maar wil aanraken, mist niets van het verhaal, en wie alles wil lezen, houdt de rest niet op. Op de foto zie je ze naast elkaar bestaan: de objecten, de projectie, de camera waardoor je de tombe in kijkt, en de feiteninformatie ernaast.
Meer dan kijken alleen
Elke scène heeft een eigen geur, en bij het hoofdstuk over de poolvlucht zakt er een ballonnetje aan een draad naar beneden terwijl de ijsvlakten eronder voorbijschuiven, en wie de Chinese theepot uitschenkt, laat de hele kamer onderlopen. Kleine handelingen die een hele wereld tot leven brengen.
Feiten in een fictieve structuur
De reis van André Vasling heeft nooit plaatsgevonden. De gebeurtenissen onderweg grotendeels wel. Een museum is een plek van feiten, maar geschiedenis wordt altijd verteld vanuit een gezichtspunt, en fictie leest nu eenmaal sneller dan een bordje. Dus is de fictie hier de startbaan: ze is er om de interesse te laten opstijgen, en als een raamwerk waar de waargebeurde geschiedenis in geplaatst kan worden.
Omgaan met gevoelige onderwerpen
Bij de buste van Nefertiti horen vier verhalen tegelijk: de beeldhouwer, Nefertiti zelf, de ontdekking, en de ruzie over wie haar nu eigenlijk bezit. Dat laatste verhaal hoort erbij, maar het hoort niet in de mond van een fictief personage. Daarom staat naast de kast een digitale poster die die context nuchter geeft, buiten de fictie om.
De kast om de objecten heen
De volgorde was: eerst de dertig objecten, daarna pas de kast. De helft is gebaseerd op 3D-scans uit museumcollecties, de andere helft zelf gemodelleerd, en alles is gemaakt in 3D-print, foam, gips, klei en hars. De kast is er vervolgens omheen ontworpen, met achterin plek voor alle techniek (en hij kan in twee delen de deur uit).
Het onzichtbare systeem
25 sensoren, 21 speakers, 500 meter kabel, vijf beamers, tientallen lampen, projection mapping, en niets daarvan in het zicht. Elk vak heeft een eigen speaker, zodat je een fluitketel hoort op de plek waar de theepot staat. Gestuurd wordt er met licht en geluid.
Software die meekijkt
De ervaring beoordeelt doorlopend hoe goed het gaat. Wie vastloopt krijgt ongemerkt meer hints, een geluidje bij het juiste voorwerp, of een net-niet-goed antwoord dat alsnog telt. Beeld en geluid worden realtime in 3D gerenderd, zodat er geen gat valt als iemand ergens langer over doet. Niemand merkt dat de ervaring zich aanpast.